English     فارسی
لايحه طراحي و پايش نماهاي شهر تهران در راه است

مديرکل معماري و ساختمان شهرداري تهران در گفت‌وگو با «صما»:

لايحه طراحي و پايش نماهاي شهر تهران در راه است/ انتقاد از جايگزيني سوداگري بر فرهنگ اجراي قوانين در ساخت‌و ساز

سيد حميد موسوي مديرکل معماري و ساختمان معاونت شهرسازي و معماري شهرداري تهران با انتقاد از جايگزيني قرهنگ سودآوري و سوداگري بر فرهنگ اجراي قوانين در ساخت و ساز از اجراي لايحه طراحي، پايش و اجرا، نماهاي شهر تهران خبر داد.

 

لايحه طراحي و پايش نماهاي شهر تهران در راه است/ انتقاد از جايگزيني سوداگري بر فرهنگ اجراي قوانين در ساخت‌و سازبه گزارش «صما» براي ايجاد و تعيين ضوابط نما معاونت شهرسازي و معماري شهرداري تهران در سال 1391 اقدام به تهيه «ضوابط عام نما» کرد.
در حال حاضر در کنار ديگر ضوابط و مقررات موجود در اين حوزه ازجمله مقررات ملي ساختمان، مصوبات شورايعالي شهرسازي، معماري و شوراي اسلامي شهر تهران ملاک عمل ارزيابي و بررسي طرح نماهاي ساختماني در کميته‌هاي تخصصي مربوطه است که از طريق پرتابل شهرداري مناطق 22 گانه در دسترس عمومي شهروندان اعم از مالکان، طراحان و سازندگان قرار مي‌گيرد.

در همين زمينه سيد حميد موسوي مديرکل معماري و ساختمان معاونت شهرسازي و معماري شهرداري تهران پاسخ گوي سؤالات خبرنگار«صما» در خصوص اقدامات اين معاونت است.

آيا در شهرداري ضوابط و قوانيني براي نما وجود دارد و سازنده براي به دست آوردن قوانين بايد به کجا مراجعه کند و آيا ناظري براي رعايت اين قوانين از طرف سازندگان داريم؟

با توجه به قوانين و اسناد فرادست همانند قوانين توسعه کشور، طرح‌هاي جامع و تفصيلي شهر تهران مبني بر تعريق طرح‌هاي موضعي و موضوعي در اين حوزه، تکليف تدوين ضوابط و مقررات نما و ارزيابي نماهاي ساختماني را به‌منظور ساماندهي سيما و منظر شهري بر عهده نهادها و سازمان‌هاي ذي‌ربط ازجمله شورايعالي شهرسازي و معماري محول نمودند که متأسفانه تاکنون ضوابط و مقررات جامع‌ومانعي در اين خصوص در دست نيست.

به همين دليل اين اداره کل نيز به نمايندگي معاونت شهرسازي و معماري شهرداري تهران در سال 1391 اقدام به تهيه «ضوابط عام نما» کرد که در حال حاضر در کنار ديگر ضوابط و مقررات موجود در اين حوزه ازجمله مقررات ملي ساختمان، مصوبات شورايعالي شهرسازي، معماري و شوراي اسلامي شهر تهران ملاک عمل ارزيابي و بررسي طرح نماهاي ساختماني در کميته‌هاي تخصصي مربوطه است که از طريق پرتابل شهرداري مناطق 22 گانه در دسترس عمومي شهروندان اعم از مالکان، طراحان و سازندگان قرار مي‌گيرد.

ولي لازم به ذکر است که در حال حاضر علي‌رغم وجود ضوابط و مقررات مربوط به حوزه نما، متأسفانه به دليل پرداختن صرف به ابعاد کمي موضوع نمي‌توانند به‌صورت کامل پاسخ گوي نيازها جهت ساماندهي سيما و منظر شهر باشند. چراکه طراحي و اجراي نماهاي ساختماني در هماهنگي با هم‌جواري‌ها بيش از آنکه داراي ابعاد کمي باشند. داراي ابعاد کيفي هستند.

ازاين‌رو در راستاي تکميل ضوابط و مقررات موجود نما، بازنگري ضوابط و مقررات موجود نما، بازنگري ضوابط عام نما با عنوان «ضوابط نظم نما» و تهيه و تدوين ضوابط خاص نما با توجه به تفاوت‌هاي فرهنگي و اجتماعي به تفکيک مناطق 22 گانه در دستور کار است که در حال حاضر 3 منطقه 1،13 و 19 به‌صورت پايلوت در حال انجام است.

در خصوص نظارت و راهبري بر اجراي ضوابط و مقررات، برگزاري کميته‌هاي تخصصي نما، سيستمي کردن گردش کار اخذ مجوز نما، راه‌اندازي سامانه ناحيه محوري در امر اجراي نماها مطابق نماهاي مصوب، بارگذاري تصاوير نقشه مصوب نما در کارتابل مهندس ناظر و اصلاح و براي چک‌ليست‌هاي نظارتي اقدامات نظارت بر اجراي نماهاي مصوب از اقدامات صورت گرفته است.

علاوه بر موارد مذکور مقرر است به‌زودي لايحه «طراحي، پايش و اجرا، نماهاي شهر تهران» در شوراي اسلامي شهر تهران مصوب شود که متضمن فرآيند کامل کنترل و نظارت بر طراحي و اجراي نماهاي ساختماني است؛ و سازوکار تشکيل کميته نظارتي بر اين امر توجه بوده است.

 

هر سازنده با مالک مشورت مي­کند و نمايي را مي­سازد. آيا از سمت شهرداري ناظري داريم که بگويد اين نما مناسب اين محله نيست. الآن ولنجک يا الهيه نماهايي هست که ازنظر فيزيکي و هويتي ساخته مي­شود. شهرداري نهادي دارد که جلوي اين امر را بگيرد؟

وقتي موضوعي رهاشده و براي آن برنامه‌اي وجود نداشته باشد فرهنگ سوداگري و سودآوري مسکن و فرهنگ ايجاد ارزش‌افزوده جايگزين همه برنامه‌ها خواهد شد. درگذشته بر روي کيفيت طراحي نما هيچ‌گونه نظارتي وجود نداشت به‌گونه‌اي که هر مالک يا سازنده‌اي برحسب سليقه و شرايط خود، اقدام به طراحي و اجراي نماي ساختمان مي‌کرد.

اين موضوع که سبب نوعي اغتشاش و نا به ساماني در سيماي جداره معابر شهر تهران شده بود؛ سبب شده تا مديريت شهري بناي تعريف سازوکار نظارت بر کيفيت طراحي و اجراي نماي ساختمان‌ها را بگذارند. بر اين اساس ساختار «کميته‌هاي نما در مناطق 22 گانه شهر تهران» متشکل از نمايندگان و مسئولان امر و دو نفر از اساتيد متخصص و داراب سابقه مرتبط درزمينه? معماري و طراحي شهري تشکيل شد؛ که کليه نماهاي ساختمان‌هاي در دست احداث شهر تهران در کميته‌هاي مزبور بررسي‌شده و در صورت لزوم اصلاح و سپس تائيد مي‌شوند. حتي نماي ساختمان‌هاي شاخص؛ يعني ساختمان‌هاي که داراي متراژ بالاتر از 10 هزار مترمربع با تعداد طبقات آن‌ها 12 طبقه يا بيشتر بوده و يا به لحاظ موقعيت قرارگيري با ويژگي‌هاي خاص ديگر در دسته ساختمان‌هاي شاخص قرارمي گيرند؛ در کميته نماهاي شاخص که در اداره کل معماري و ساختمان قرار دارد بررسي مي‌شود.

از چه سالي اين کميته­ها تشکيل‌شده است؟

در تاريخ 23/10/92 مقام معظم رهبري در ديدار با شهردار وقت و اعضاي محترم شوراي اسلامي شهر تهران فرمودند:«حقيقتاً معماري و نماي تهران، نماي يک شهر اسلامي نيست و شهرداري و شوراي شهر بايد اين موضوع را جزو جدي‌ترين مسائل خود بدانند » و همچنين به تأثيرگذاري معماري و نماي ساخت‌وسازها بر فضاي سبک زندگي اشاره‌کرده‌اند.

«بايد هر چه ممکن است محيط زندگي شهر، به‌گونه‌اي طراحي و ساخته شود که تحقق سبک زندگي اسلامي راحت‌تر، امکان‌پذير باشد.»

در راستاي اين بيانات و مصوبات شوراي اسلامي شهر تهران در اين زمينه، کميته‌هاي نما از سال 1393 در مناطق به‌موجب دستورالعمل ابلاغي معاون محترم شهرسازي و معماري وقت تشکيل شد و با ابلاغ دستورالعمل ساماندهي سيما و منظر شهري تهران در تاريخ 5/7/94 از سوي شهردار محترم وقت، که به‌موجب آن ساختار و شرح وظايف دقيق کميته‌هاي نماي مناطق 22 گانه، کميته بناهاي شاخص تعيين شد و همچنين ضوابط مدون براي اين موضوع در اختيار اين کميته‌ها قرار گرفت. در حال حاضر که بيش از 4 سال از تشکيل اين کميته‌ها مي‌گذرد اگر با نگاه دقيقي به کيفيت و وضعيت هم‌نشيني نماهاي ساختمان‌ها در شهر تهران نگريسته شود.

شاهد اثرگذاري مطلوب اين چينش ساختار در مديريت شهري ماست. البته ازآنجاکه عمليات اجراي نما از مراحل پاياني عمليات اجراي ساختمان است. لذا در بسياري از موارد ممکن است طرح‌هاي بررسي‌شده در کميته با اختلاف‌زماني حدود 1 الي 2 سال براي شهروندان قابل‌رؤيت باشد. به‌بيان‌ديگر اين‌يک پرسه زمان ب است ولي به لطف خداوند رفته‌رفته شاهد بهبود اين کيفيات خواهيم بود.

آيا در اين کميته‌ها جايي براي سلايق مردم و سازنده­ها وجود دارد و نظر مالک و سازنده را از بين نمونه­هاي ارائه‌شده، جويا مي­شوند؟

در شرايط حاضر با توجه به اينکه در سنوات اخير، نماي ساختمان جزء رهاشده‌اي از ساختمان محسوب مي‌شده و نظارت خاصي بر آن وجود نداشته، متأسفانه الگوهاي مطلوبي نيز براي نماي ساختمان ارائه نشده است و در اغلب موارد صرفاً به پوشش سطح نما با مصالح ساده و با طرح‌هايي که به دست مجريان غيرمتخصص در امر طراحي اجرا مي‌شده بسنده شده است.

اين مسئله در کنار عوامل ديگر سبب شده تا در برخي از موارد گرايش به تقليد از الگوهاي غربي در بين شهروندان ايجاد شود که در کميته‌هاي نماي مناطق 22 گانه با علم به اين موضوع، سعي شده تا با ارائه الگوهاي مطلوب اين گزارش در بين برخي از شهروندان تغيير نمايد. درمجموع با ذکر اين مقدمه‌اي که عرض کردم در چهارچوب ضوابط عام نما، کميته‌هاي نما پذيراي ايده و نظر شهروندان هستند تا جايي که به کيفيت کار لطمه‌اي وارد نشود. البته ذکر اين نکته هم لازم است که ما برپايي نمايشگاه‌ها و برخي از فعاليت‌هاي تبليغي سعي در آموزش آحاد شهروندان داشته‌ايم و در اين زمينه نيازمند همياري اصحاب رسانه، اساتيد و متخصصان هستيم تا الگوهاي مطلوب و قابل‌قبول را به مردم معرفي نمايند.

مصالح ساختماني را وارد مي­کنيم که هيچ سنخيتي ندارند به‌طور مصالح نماي استرج متال­ که در بناي چهارسو استفاده‌شده است که هيچ هماهنگي با تم راسته جمهوري ندارد. چرا براي واردات مصالح نما ضوابطي وجود ندارد؟

نما مقوله‌اي است که بخشي از آن حقوق شخصي و بخشي ديگر حقوق عمومي شهر است... همان‌گونه که هرکس در بيرون از فضاي منزل مجاز به انتخاب هرگونه پوشش نيست. مرزهاي اين حقوق عمومي را بايد سياست‌گذاران ترسيم کنند.

با توجه به پيشرفت صنعت ساخت‌وساز و مصالح نمي‌توان گفت که واردات هرگونه مصالحي مجاز و يا غيرمجاز است چراکه بسياري از مصالح جديد مي‌توانند تأثيرات بسيار مثبت و مفيدي در صنعت ساختمان را ايجاد کند. ازاين‌رو مصالح ساختماني وارداتي مي‌بايست با توجه به معيارهاي زيست‌محيطي، پايداري، همسازي با اقليم و بوم، سبک و نوع معماري آن منطقه بررسي و موردتوجه و استفاده در ساخت‌وساز قرار گيرند. البته شايان‌ذکر است که مسئوليت تشخيص اين موضوع در حوزه وظايف شهرداري تهران نمي‌گنجد و شهرداري صرفاً مجاز به کنترل و نظارت بر بايدها و نبايدهاي استفاده از مصالح در ساختمان‌ها است که در اين خصوص با توجه به بررسي و ارزيابي نماها در کميته‌هاي تخصصي بر اساس ضوابط عام نما تعداد، رنگ، بافت و چيدمان مصالح مورداستفاده در هماهنگي با بناهاي هم‌جوار همواره کنترل و راهبري مي‌گردند و با تهيه ضوابط خاص مناطق سعي در تدوين ضوابط جزئي‌تري در اين زمينه با توجه به فرهنگ، بافت و اقليم هر منطقه از شهر تهران داريم.

مگر واردات برخي از مصالح نما ممنوعيت ندارد؟

شهرداري در زمينه واردات مصالح نقشي ندارد و در اين خصوص مرکز تحقيقات مسکن و سازمان استاندارد مي‌تواند ورود پيدا کند؛ و ما تنها نقش بازدارنده‌اي که مي‌توانيم داشته باشيم با عدم تائيد نماهاي با مصالح نامتعارف نسبت به محدود کردن استفاده از اين مصالح اقدام کنيم.

مسئله ديگر رها کردن چند وجه ساختمان است در حال حاضر بخش عمده ساختمان­ها سيماني است و آنچه به سمت گذر و بيننده است نما مي‌شود. آيا ضوابطي داريم که تمام وجوه ساختمان نما شود؟

طراحي تمام وجوه ساختمان جزء بندهاي ضوابط و طراحي نما است و در حال حاضر در خصوص ساختمان‌هاي شاخص مدنظر قرارگرفته مي‌شود و طي فرآيندِ طراحي و تائيد در کميته بناي شاخص به اين مقوله تأکيد مي‌شود منظور از ساختمان‌هاي شاخص (ساختمان‌هاي بالاتر از 12 طبقه با بيش از 10 هزار مترمربع) در خصوص ساختمان‌هاي کوچک‌تر با توجه به موقعيت قرارگيري ملک نسبت به گذر و نسبت به ملک مجاور و نيز ديد بصري ملک در محدوده و اطراف با توجه به تصميم کميته نماي منطقه نسبت به اجرا نماسازي جانبي براي ساختمان‌ها تصميم‌گيري مي‌شود که با در نظر گرفتن شرايط ساخت‌وساز در تهران و احتمال تخريب و نوسازي املاک مجاور و با توجه به ريزدانه بودن قطعات زمين در شهر تهران مانع از اجراي يک طرح مناسب نما در تمامي وجوه ساختمان مي‌شود.

 


1397/10/10

پنجشنبه 05 ارديبهشت 1398

براي ورود به سيستم ابتدا با کيک بر شکل روبرو ثبت اطلاعات کاربري فرماييد

 


آمار بازديدکنندگان: بازدید این صفحه: 4907 مرتبه نمایش این صفحه: 5494 مرتبه